De rol van structuur bij jongeren met complexe problematiek

Voor jongeren met complexe problematiek is structuur geen detail, maar een basisvoorwaarde. Veel van deze jongeren hebben te maken met psychische problemen, gedragsproblemen, een instabiele thuissituatie of een combinatie daarvan. Onvoorspelbaarheid vergroot stress en onrust. Duidelijke afspraken, vaste momenten en herhaling zorgen juist voor overzicht en veiligheid. Structuur helpt jongeren om grip te krijgen op hun dag en op zichzelf.

Structuur in verblijf

Binnen een verblijfsetting begint structuur bij een vast dagritme. Opstaan, gezamenlijke maaltijden, school of dagbesteding, vrije tijd en bedtijden liggen zoveel mogelijk vast. Dit biedt houvast en voorkomt discussies. Jongeren weten wat er van hen wordt verwacht en wanneer. Ook vaste begeleiders en vaste mentormomenten dragen bij aan rust. Wekelijkse mentorgesprekken zorgen voor reflectie en vooruitkijken. Wat ging goed, wat was lastig en wat staat er komende week op de planning? Door deze voorspelbaarheid ontstaat ruimte voor vertrouwen en ontwikkeling.

Structuur in dagbesteding

Dagbesteding is een belangrijk instrument om structuur te oefenen en vast te houden. Jongeren leren op tijd komen, taken afronden en samenwerken. Een duidelijke opbouw van de dag, startmoment, werkblokken en afsluiting, helpt jongeren om hun aandacht erbij te houden.

Praktische voorbeelden zijn het werken met dagplanningen, haalbare doelen per dag en duidelijke eindmomenten. Succeservaringen worden bewust benoemd. Dat vergroot motivatie en zelfvertrouwen. Voor jongeren die zijn uitgevallen op school is dit vaak een eerste stap terug naar participatie.

Structuur in thuisbegeleiding

Ook in de thuissituatie is structuur essentieel, maar vaak lastiger vast te houden. Thuisbegeleiding richt zich daarom op kleine, concrete afspraken. Denk aan vaste tijden voor opstaan, maaltijden en huiswerk, of een weekplanning op de koelkast.

Begeleiders helpen ouders en jongeren om afspraken consequent toe te passen. Niet door alles over te nemen, maar door samen te oefenen. Structuur wordt stap voor stap opgebouwd en aangepast aan wat haalbaar is. Juist deze voorspelbaarheid vermindert escalaties en vergroot de draagkracht van het gezin.

Structuur werkt

Structuur geeft duidelijkheid, verlaagt stress en maakt gedrag beter voorspelbaar. Het creëert ruimte om vaardigheden te ontwikkelen, zoals plannen, emotieregulatie en verantwoordelijkheid nemen. Voor jongeren met complexe problematiek is dit geen beperking, maar een noodzakelijke steun. Vanuit structuur ontstaat rust. En vanuit rust ontstaat groei.