Wat is de manosphere precies?

De term manosphere duikt steeds vaker op in gesprekken over jongeren, sociale media en radicalisering. Maar wat is de manosphere nu precies, en waarom is deze online beweging vooral voor jongens zo aantrekkelijk? Bij Boomerang Zorg kijken we hier niet alleen theoretisch naar, maar vanuit de dagelijkse praktijk in de jeugdzorg.

Een online wereld rond mannelijkheid

De manosphere is een verzamelnaam voor online kanalen zoals YouTube, TikTok, podcasts en fora waar mannelijkheid centraal staat. Thema’s als discipline, succes, fysieke kracht, status en daten komen veel terug. Op het eerste gezicht lijkt dit vaak onschuldig of zelfs motiverend. Jongens worden aangespoord om “hun leven op orde te krijgen”, verantwoordelijkheid te nemen en sterker te worden.

Voor jongeren die zoeken naar richting of grip op hun leven, kan dit aantrekkelijk zijn. De boodschap is duidelijk, stellig en eenvoudig te volgen. Dat geeft houvast.

De onderliggende boodschap

Achter deze ogenschijnlijk positieve insteek zit vaak een probleem. Binnen de manosphere wordt mannelijkheid regelmatig neergezet als iets dat onder druk staat. Vrouwen, feminisme of maatschappelijke veranderingen worden daarbij aangewezen als oorzaak. Bekende figuren zoals Andrew Tate versterken dit beeld met uitspraken over dominantie, macht en controle.

Het resultaat is een zwart-wit wereldbeeld: je bent winnaar of verliezer, sterk of zwak. Voor twijfel, kwetsbaarheid of empathie is weinig ruimte. Juist dat maakt deze boodschap risicovol voor jongeren in ontwikkeling.

Waarom jongens hier gevoelig voor zijn

De puberteit draait om identiteit. Jongens stellen vragen als: wie ben ik, wat is mijn waarde en waar hoor ik bij? Wanneer er sprake is van onzekerheid, afwijzing of een negatief zelfbeeld, biedt de manosphere snelle antwoorden. Niet genuanceerd, maar wel overtuigend.

In de praktijk zien wij dat vooral jongens met moeite in emotieregulatie, sociale relaties of zelfvertrouwen vatbaar zijn voor dit soort denkbeelden. De duidelijke hiërarchie en vijandbeelden voelen overzichtelijk, maar belemmeren groei.

Wat wij zien in de zorgpraktijk

Bij Boomerang Zorg merken we dat invloed vanuit de manosphere gesprekken kan verharden. Jongeren nemen overtuigingen over die weinig ruimte laten voor reflectie of verantwoordelijkheid. Problemen liggen altijd buiten henzelf. Hulp wordt gezien als zwakte. Dat maakt begeleiding complexer en vergroot het risico op sociaal isolement.

Het gaat hierbij niet om één video/compiler, maar om herhaling. Algoritmes versterken dit proces, waardoor jongeren steeds verder in een eenzijdige online bubbel terechtkomen.

Waarom actief gesprek nodig is

Het is niet zorgelijk dat jongeren experimenteren met ideeën. Dat hoort bij opgroeien. Het wordt wél zorgelijk als overtuigingen niet bevraagd worden. Alleen luisteren is dan niet genoeg. Jongeren hebben ook begrenzing, spiegeling en alternatieven nodig.

Onze rol als jeugdzorg is om naast jongeren te blijven staan, maar ook duidelijk te zijn. Gezonde mannelijkheid gaat over verantwoordelijkheid nemen, omgaan met emoties en respectvol relaties aangaan. Dat vraagt begeleiding, geen simpele slogans.